een veilige plek waar ze kind kunnen zijn

Marjoleins blog: de stok

24-03-2016

In ieder klaslokaal in Tanzania staat een stok, naast het ouderwetse zwarte krijtbord. Een aanwijsstok. Ook onder de boom, waar nog steeds heel veel kinderen les krijgen, heeft de leraar een stok in zijn hand. Want deze stok wordt niet alleen voor aanwijzen gebruikt. Kinderen worden op Tanzaniaanse school geslagen, en hard ook. 

In de lokale krant stond laatst een mooi verhaal van een jonge vrouw, pas 25 jaar met vier kinderen. Haar oudste kind was tien en de jongste pas vier. De vrouw was nooit naar school geweest en ging nu voor het eerst naar de lagere school. Ze zat bij haar oudste zoon in de klas. Ze vertelde vol trots over dat ze leerde lezen en schrijven, hoe moeilijk rekenen was en waar ze haar grote schooluniform had kunnen kopen. Het enige nadeel, zo vertelde ze, was dat haar handen zo zeer deden van de klappen met de stok, dat ze haar huishoudelijk werk niet meer kon doen. Afwassen, vegen, koken, alles deed haar nu pijn. 

Later sprak ik een leraar die vertelde dat hij op de lerarenopleiding het volgende mantra had geleerd: ‘teach, beat, teach, beat.’ Je legt iets uit, ieder kind dat het niet kan herhalen krijgt een tik op de binnenkant van haar of zijn hand. Totdat het antwoord goed is, desnoods tot bloedens toe. Dat kinderen door al dat slaan juist minder goed zouden kunnen gaan leren, daar had hij nog nooit over nagedacht. ‘Echt,’ vroeg hij me vol oprechte verbazing. ‘Zou het tegengesteld kunnen werken?’  
Op onze school wordt niet geslagen. Niet met een stok, niet met de hand en ook een knijp in de wang is verboden. Dat weten alle leraren die bij ons voor de klas staan. Soms is het moeilijk, zelfs ik heb weleens de neiging naar een stok te grijpen als mijn kinderen het bloed onder m’n nagels vandaan halen. Daarom komt er één keer per jaar een geweldige trainer uit Nederland om de leraren van Happy Watoto te helpen moeilijke situaties zonder geweld op te lossen. Gezamenlijk bedenken ze alternatieven voor slaan. Belonen, apart nemen, negeren. Bij de kleintje van Kikatiti is de ‘naughty chair’ geïntroduceerd. Een klein rood plastic stoeltje in de hoek. Daar worden de monstertjes op gezet als ze stout zijn, nooit meer minuten dan het aantal jaren dat ze oud zijn. 

Met een rollenspel wordt het geleerde in de praktijk gebracht. Hilarisch als een leraar het meest vervelende jongetje van de school nadoet. Mooi om te zien hoe een groep leraren elkaar helpt om oplossingen te vinden. Vervelend om te horen dat ze uitzonderingen voorstellen wanneer er toch geslagen mag worden. 

Maar wij zijn onverbeterlijk en verbieden het slaan volledig. De stok is van ons terrein verbannen. Iedere leraar die zich niet aan de regels houdt, krijgt een waarschuwing. Bij een tweede keer volgt ontslag. Voor een buitenstaander blijft het moeilijk om te zien dat het slaan van kinderen hier zo in de haarwortels van de maatschappij zit. Aan het eind van de dag komt er een jonge lerares naar me toe, die pas een paar maanden bij ons werkt. 'Marjolein’, zegt ze, ‘mag ik je iets vragen? ‘Tuurlijk’, antwoord ik. ‘Ik weet dat we op school niet meer mogen slaan en ik zal dat ook niet meer doen. Maar thuis, ik mag mijn eigen kinderen thuis toch nog wel slaan?’

Terug naar de vorige pagina

Meer nieuws uit Tanzania

uitbreiding NGO bestuur

12-12-2018
Met de auto is het 11.000 kilometer van Nederland naar Tanzania. We vliegen het in een uur of 10, douaneformaliteiten niet meegerekend. Gelukkig kunnen we per mail iets sneller contact leggen. Toch valt...
Lees meer

Tanzanian school systeem

12-12-2018
Door mijn ervaringen in lesgeven kan ik de voor- en nadelen van het Tanzaniaanse onderwijssysteem in de afgelopen tweeëntwintig jaar observeren en hoop ik enig inzicht te bieden in de realiteit...
Lees meer

President Magufuli

12-12-2018
Recente berichtgeving (o.a. in de Volkskrant) over het beleid van president Magufuli geeft aanleiding tot zorg. Magufuli werd in 2015 tot President verkozen na een verkiezingscampagne gericht op het...
Lees meer