een veilige plek waar ze kind kunnen zijn

Wim Smit als coach te werk

10-09-2014
“Hoe ontwikkel je de professionaliteit van management en staf van een Nederlands-Tanzaniaanse goede doelen organisatie? Wat doe je in ieder geval niet? Dat was vanaf het begin af duidelijk: we wilden geen theorieën en inzichten uit het Westen opleggen als zijnde dé waarheid. Het doel was een synergie  te krijgen van Oost-Afrikaanse inzichten, kennis en cultuur en die van de Westerse wereld.  Zelf nam ik de rol op me van facilitator, die soms wat theorie of inzicht vertelde. Tot mijn verrassing bleek er een Swahili woord voor: mwezeshaji.

In januari 2011 organiseerden we voor het eerst een workshop van ruim een week. De school en het nieuwe tehuis waren gebouwd, de staf net aangesteld en de nieuwe leerlingen zouden bijna arriveren. Thema’s waren onder meer:  aansprekender en creatiever onderwijs en lijfstraffen afschaffen. In Tanzania zijn onderwijsmethoden zeer pover en lijfstraffen geaccepteerd. Het Nederlandse bestuur vond dat de kinderen met toch al zo’n beroerde achtergrond, niet ook nog hier met lijfstraffen mochten worden geconfronteerd.

Het verzoek was aan alle onderwijzers om zelf een inspirerende, creatieve mini-les voor te bereiden en deze voor elkaar uit te voeren. Het effect: men leerde van elkaar. Ook het gebruik van Energizers om lessen uit dode momenten te halen, werkte aanstekelijk. De creativiteit en het plezier die je vaak in Afrika aantreft, werden vanaf dat moment meer toegepast in de klas. Een verandering van mindset: van saai, ongeïnspireerd, top down lesgeven, naar het motto: learning is fun.

Lijfstraffen werden na enkele gespreksrondes vaarwel gezegd. In het opvolgende jaar, wilde de groep wel verder overleggen en trainen op alternatieven om kinderen met lastig gedrag, professioneel en in lijn met de uitgangspunten, te kunnen corrigeren.

Het lokale management vroeg jaar op jaar naar vervolgsessies. Onze januari bijeenkomsten kregen een opklimmend, zwaarder niveau. Ik ging na 2 jaar nog slechts het management ondersteunen. Thema’s werden ingewikkelder, van vaardigheden, doelgericht werken, naar (situationeel) leidinggeven,  naar changemanagement en management development. 

De leergierigheid en de snelheid waarmee stof werd opgepikt en geïmplementeerd of toegepast, verraste me ieder jaar, ook bij terugkomst weer. Naarmate de jaren volgden, werden de verschillen tussen ons steeds leuker en makkelijker om te bespreken. “ Deze managementtheorie zou wellicht kunnen helpen” of “ ik zou het ……..aanpakken, maar past dit jullie”?  Sommige westerse inzichten waren een eyeopener, anderen konden echt niet, en weer andere inzichten kregen een eigen betere Tanzanian blend.

Bij mij ontstond een inhoudelijke fascinatie, die te maken heeft met de Afrikaanse manier van besluitvorming en leidinggeven. Men luistert echt en beter dan veel westerse, op zichzelf en op de eigen boodschap gerichte managers.  Men is respectvol naar medewerkers en ieders stem wordt zoveel mogelijk gehoord. Voordat de besluitvorming tot stand komt duurt het soms lang….( voor westerlingen), maar als het dan zover is, is er het draagvlak. Oplossingen zijn meer doordacht en van alle kanten bekeken en overwogen. “Ubuntu”, wordt het in veel delen in Afrika genoemd. Een herder loopt achter de kudde en faciliteert, maar we gaan wel in de gewenste richting.

Fascinerende processen. Ik heb regelmatig mijn ervaringen in mijn Nederlandse adviespraktijk met sommige van mijn cliënten gedeeld. Ook is het buitengewoon boeiend omdat er in het westen steeds meer belangstelling ontstaat voor andere, meer faciliterende vormen van leiden en besturen.

Wim Smit, september 2014

Terug naar de vorige pagina

Meer nieuws uit Tanzania

uitbreiding NGO bestuur

12-12-2018
Met de auto is het 11.000 kilometer van Nederland naar Tanzania. We vliegen het in een uur of 10, douaneformaliteiten niet meegerekend. Gelukkig kunnen we per mail iets sneller contact leggen. Toch valt...
Lees meer

views on the Tanzanian school system

12-12-2018
Door mijn ervaringen in lesgeven kan ik de voor- en nadelen van het Tanzaniaanse onderwijssysteem in de afgelopen tweeëntwintig jaar observeren en hoop ik enig inzicht te bieden in de realiteit...
Lees meer

President Magufuli

12-12-2018
Recente berichtgeving (o.a. in de Volkskrant) over het beleid van president Magufuli geeft aanleiding tot zorg.  Magufuli werd in 2015 tot President verkozen na een verkiezingscampagne gericht...
Lees meer